Posts Tagged ‘ABD’

8

Burak Sünel10 Şubat 2014Yorum Yaz

ABD-İran Yakınlaşması ve Türkiye’ye Etkileri

 

İran’ın, ABD ile gergin ve en asgari düzeydeki diyalogdan mahrum ilişkisini değiştirme stratejisi izleyerek Ortadoğu bölgesindeki etkin varlığını pekiştirmeye başladığı görülüyor. ABD-İran ilişkilerinin düzelmesi, Türkiye ile İran arasındaki ilişkileri çok boyutlu etkileyecektir. Ankara, bölgedeki ağırlığını kaybetmekten endişe duymaya başlıyor.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun davetiyle İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif 1 Kasım’da Ankara’yı ziyaret etmişti. Ortak basın toplantısında, 25-26 Kasım’da Tahran’ı ziyaret edeceğini açıklayan Davutoğlu, Aralık ayında İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin Türkiye’de ağırlanacağını, Ocak ayında da Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın Tahran’a gideceğini bildirmişti. Türkiye ve İran’ın “rakip olarak” gösterilmek istendiğini kaydeden Davutoğlu, iki ülkeyi ortak kültürel ve tarihi değerlere sahip dost ve komşu ülkeler olarak görmek gerektiğini vurguladı. Ayrıca Aralık ayında Konya’daki Şeb-i Aruz törenlerine katılan Ruhani ile Ahmet Davutoğlu bir görüşme daha gerçekleştirdi. Genelde temkinli ve nispeten sessiz yürüyen İran-Türkiye diplomatik ilişkileri son aylarda oldukça yoğun, en üst düzeyde bile. ABD-İran ilişkilerindeki yumuşamalar ile yaşanan değişimin Türkiye-İran arasında yeni bazı pazarlık, müzakere alanları açtığı anlaşılıyor. Devamını oku…

8

Burak Sünel5 Aralık 2013Yorum Yaz

İran ve Türkiye’nin On Yıllık Nüfuz Mücadelesi

Bulundukları bölgenin iki en güçlü aktörü olan Türkiye ve İran arasındaki ilişkileri “düşmanca” nitelendirmek biraz ağır kaçmaktadır. Buna “rekabet” ya da olsa olsa “ılımlı/pasif düşmanlık” diyebiliriz. İki ülkenin de büyük imparatorluk bakiyesi olduğunu düşünürsek Ortadoğu gibi karışık siyasi coğrafyada ender rastlanan köklü devlet geleneğine sahipler. Bu iki bölgesel gücü düşmanlık değil de rekabet olarak nitelendirmemiz birbirleriyle sıcak bir çatışmaya girmemeye özen göstermelerindendir. Basında göze çarpacak kadar yer almamasının, sanki donuk gibi olmasının aksine diplomatik anlamda İran ve Türkiye arasındaki ilişkiler gayet hareketlidir. Mesela Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün İran için sarfettiği “İran köklü bir devlettir. Diplomasilerinin de ne kadar köklü olduğunu biliyoruz” ifadesi Türkiye’nin İran’ı önemseyerek takipte tuttuğunun devlet nazarından yansımasıdır.

Birçok siyaset bilimci devletlerarası ilişkilerde barış hâlini aslında “çatışmasız bir savaş” olarak nitelerler. Yani, devletler fiziki mânâda savaş durumunda değillerdir ancak diplomasi hiçbir zaman durmaz ve mücadeleler bu safhada süregider. Türkiye ve İran arasındaki ilişki de bir nevi böyledir. Çünkü, özellikle son on yıldır bölgede yaşanan gelişmelere bu iki gücün kayıtsız kalması imkansızdı. Ortada bir savaş görünmediğine göre bu gelişmelere karşı tarafların verdiği mücadele diplomatik olarak sürmektedir.

Son on yıldır dedik. Neden? Bunun sebebini yine Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün ifadelerinin üzerine giderek çıkarabiliriz: “Bizim açımızdan Suriye birinci derecede önemli bir konu, bir millî güvenlik meselesidir.” Doğrudur, gerek 2003’te Irak’ta yaşananlar gerekse şimdi Suriye’de olup bitenler İran ve Türkiye için hem fırsat hem de tehditleri beraberinde getirdi. İki devlet bölgede nüfuzlarını korumak ya da arttırmak için kıyasıya mücadele içine girdiler. Etkileşimde oldukları coğrafyanın altüst olmaya başlaması bu mücadeleyi “milli güvenlik” seviyesine kadar getirdi. Devamını oku…

17

Yunus Emre Oğuz27 Kasım 2013Yorum Yaz

Füze İhalesi Hangi Aşamada ?

Savunma Sanayii İcra Komitesi’nin 26 Eylül 2013′teki toplantısından  sonra açıkladığı basın bildirisinde, “Uzun Menzilli Bölge Hava ve Savunma Sistemi Projesi”nin Çin ile birlikte yapılacağı ifade edilmişti. NATO üyesi olmayan bir ülkeyle yapılan bu anlaşma kısa sürede başta ABD olmak üzere diğer NATO ülkelerinde ciddi rahatsızlıklara neden oldu. Eylül sonunda açıklanan bu karardan sonra, gösterilen tepkiler dikkate alınarak ekim ayı boyunca ve kasım ayında ihale üzerinde bazı değişikliklere gidildiğini gördük.

Öncelikle, Türkiye’nin bu ihalede neden Çin’i tercih ettiğini ifade etmekte yarar var.  İhaleye katılan Fransa-İtalya ortaklığından ve ABD’den daha düşük teklif vermesine rağmen, ihale şartnamesinde yer alan %50 yerli üretim şartını sadece Çin yerine getirmeyi kabul etmiştir. Daha açık bir ifadeyle söylersek Çin, kullandığı teknolojiyi Türkiye ile paylaşacak ve ilerleyen süreçte Türkiye kendi başına üretim yapacak seviyeye gelebilecektir. Verilen teklifler üzerinden anlıyoruz ki Türkiye’nin NATO’daki müttefikleri, Türkiye’nin kendi hava savunma sistemini kuracak füzeleri kendisinin üretmesini istememektedir. Dolayısıyla, Türkiye’nin ihaledeki bu seçimini milli menfaatleri çerçevesinde değerlendirebiliriz.

Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısından bir kare.

Savunma Sanayii İcra Komitesi toplantısından bir kare.

Devamını oku…

1

Niyazi Çelebi14 Kasım 2013Yorum Yaz

ABD’nin Orta Doğu’sunda Şii İran’ın Rolü

Orta Doğu, bu kavram bir coğrafi bölge olmaktan çok başlı başına bir siyasi objedir. Dünya siyasetine yön vermek isteyen tüm güçler tarih boyunca bu coğrafyaya hakim olabilmek için uğraş vermişlerdir. Persler, Sasaniler, Safeviler, Selçuklular ve tabii ki Osmanlılar. Bu coğrafyada ve etrafında yaşayan devletlerin ekseriyetinin tek amacı bölgeye hakim olmak olmuştur. Bu hakimiyet güdüsü kimi zaman su, kimi zaman ise stratejik geçiş yollarına hükmedebilme isteği olarak göze çarpmıştır.

19. Yüzyıl itibariyle ise bu güdü petrol olarak farklı bir noktaya kaymıştır. Bu bağlamda bölge dışından olan büyük güçlerin hedefi haline gelmiştir. Bu büyük güçler kimi zaman bölgeye fiziki yaptırımlarla müdahale ederken, kimi zaman ise bölgenin iç dinamiklerini yönlendirerek, bölgede hegemonya kurma yolunu seçmiştir. Bu yönlendirme düşünülenin aksine küçük etnik gruplar üzerinden değil, bölgenin en köklü tarihine ve devlet yapısına sahip olan İran üzerinden yürütülme isteğine dönüşmüştür. Devamını oku…

8

Konuk Yazar31 Ekim 2013Yorum Yaz

Emperyalist Bir Mefhum: Ilımlı İslam

Ilımlı İslam-radikal İslam tartışması şu günlerde pek de gündemde olmayan bir konu. Ancak unutmamak gerekir ki ılımlı İslam projesi halen yürürlükte olan ve İslam’ın özünü bozmaya devam eden bir projedir. Peki, nedir bu ılımlı İslam projesi ve ortaya çıkmasına neden olan etkenler ?

Ilımlı İslam kısaca, İslam ülkelerinde radikal İslami hareketlerle ilişkili istikrarsızlık ve bunun getireceği siyasi sonuçların, Amerikan ve batı karşıtlığı hareketlerine, güvenlik zaafiyetlerine ve olası menfaat kayıplarına sebep olmasının önüne geçmek için ABD düşünce kuruluşlarında geliştirilen modernist, Protestan İslam yorumudur (1). Peki ABD’yi böyle bir proje üretmeye iten süreç nedir?

Bu sorunun cevabını verebilmek için 2. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan gelişmelere kısaca değinmek gerekir. Bilindiği gibi 2. Dünya Savaşı sonrasında dünya iki kutuplu bir hal almıştır. Bir tarafta ABD, diğer tarafta da SSBC. Yine bilindiği gibi o dönemde Orta Asya ülkeleri Sovyetler Birliği’nin kontrolü altındaydı ve Orta Doğu da aynı şekilde Sovyetler tehdidi altındaydı. Doğal olarak Amerika, bu tarz tehditleri engellemek için, yani kendi çıkarlarını korumak için elindeki tüm imkanları kullandı. Ve o dönemde en etkili politikası ise radikal dediği İslami grupları SSBC’ ye karşı desteklemek ve onlara gerekli yardımı yapmaktı. Örneğin, Afganistan’da El-Kaide örgütünü kuran ve Sovyetler Birliği’ne karşı savaşması için destek veren, üstelik lideri olan Usame Bin Ladin’i özel olarak eğiten Amerika’dır. Bu, yalnızca İslam coğrafyasından küçük bir örnektir. İslam coğrafyası bunun gibi onlarca örnekle doludur. Saddam, Kaddafi, Hafız Esed, Hüsnü Mübarek ve diğerleri. Amerika, yeri geldiğinde devletlere, yeri geldiğinde de İslami gruplara her türlü yardımı yapmış ve başta SSCB olmak üzere kendi çıkarlarını tehdit eden bütün unsurlara karşı kullanmıştır. Devamını oku…

31

Sefa Yılmazel29 Eylül 2013Yorum Yaz

Bir CIA Klasiği: Ajax Operasyonu

ciaaas

Operation Ajax, yani Ajax Operasyonu bundan 60 yıl önce Birleşik Krallık ve Amerika tarafından planlanan, Cia tarafından yürütülen ve organize edilen operasyondur. İran’ın demokratik ve milliyetçi lideri Muhammed Musaddık’ı devirmek ve Şah Pehlevi’ye eski gücünü kazandırmak amacıyla düzenlenen darbeyi incelerken, ‘demokrat’ Batı’nın ikiyüzlülüğünü ve günümüzdeki politikalarının çok da yeni olmadığını hatırlamak niyetindeyim.

Öncelikle kısaca, Musaddık’tan bahsedecek olursak;
Musaddık, İran’ın karışık olduğu bir dönemde yaşadı. İran tarihinin önemli olaylarından biri olan Tütün İsyanı gerçekleştiğinde sekiz yaşındaydı. Babası devlet memuruydu, diğer aile üyeleri de İran’ın anayasal hareketlerinde yer almış, İran’da tanınan kişilerdi. İlk meclis için yapılan 1906 seçimlerinde İsfahan’dan adaylığını koydu, seçilmesine rağmen yaş sınırına takıldı ve meclise gidemedi. Meclise giremediği halde, bu hamle onun politikaya adımı oldu. Eğitim için o zamanlar İranlıların gözdesi olan Paris’i seçmişti. Burada Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne girdi. Fakat eğitimini, ömrünün sonuna kadar net olarak teşhis edilemeyen hastalıklar yüzünden tamamlayamadı ve İran’a geri döndü. Ülkesinde dinlenip, iyileştikten sonra karısı ve üç çocuğu ile birlikte İsviçre’nin Neuchatel kasabasına geldi. İsviçre’de hukuk doktorasını tamamlayıp, karmaşık bir halde olan ülkesine tekrardan geri döndü. 1914’te Fars’a vali olarak atandı. Rıza Han’ın 1921 yılında Kaçar Hanedanı’na yaptığı darbe sonucunda amcası Ferman Ferma’nın da desteği ile yönetimde söz sahibi oldu. İlk olarak maliye bakanlığı, daha sonra kısa bir süreliğine dışişleri bakanlığı görevlerini üstlendi. 1923 yılında Ulusal Meclis’e seçildi. Rıza Han’ın 1925′te kendisini şah ilan etmesine karşı çıkması ile bütün görevlerinden uzaklaştırıldı. Kendince şerefli bir amaç uğruna yenilmeyi kabul edip, Neuchatel’e geri döndü. Mussaddık’ın politikaya dönmesi için tarihin 1941’e kadar ilerlemesi gerekliydi. Rıza Han’ın oğlu lehine tahttan çekilmek zorunda kalışı, Mussadık’ın politikaya dönüş biletiydi. Devamını oku…

research paper editing custom research paper writing service cheap assignment writing service write a research paper good college essays case study website custom writing paper custom essay order research essay writing essays custom essay order cheap custom writing service buy an essay cheap custom writing service research essay essay writer cheap do my assignment best online essay writing services writing essays for dummies cheap research papers
1
write essay for me essay editing service help with assignment writing writing an analytical essay professional essay writing services essay writing website pay someone to write my paper essay writing service reviews scholarship essay help essay in english essays for sale do my essay cheap essay writing service the great depression essay paper writers national junior honor society essay best writing services