Posts Tagged ‘petrol’

23

Tolga Bozkurt21 Ocak 2014Yorum Yaz

Türkiye Üzerinden Erbil-Bağdat Petrol Anlaşmazlığı

2013’ün 25 Aralık’ında Irak’ın merkezi hükümetiyle Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi hükümeti arasında petrol ihracatına ilişkin bir anlaşma imzalandı. Bu anlaşma ile yıllardır iki hükümet arasında yaşanan petrolun çıkarılması ve ihracına ilişkin konular masaya yatırıldı ve çıkarılan petrolün Türkiye üzerinden dünyaya ihracı görüşüldü. Bu görüşmeden sonra Kuzey Irak’ın günde 250.000 varil petrol ihraç edebileceğini ve gelirlerin merkezi hazineye aktarılması gerektiği kararı alındı. Ancak geçtiğimiz günlerde Kuzey Irak hükümetinin Türkiye’ye ham petrol gönderdiğinin duyurulması üzerine Irak merkezi hükümeti tepki göstermiş, Türkiye’nin Bağdat maslahatgüzarını çağırmıştı.

Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin yardımcısı ve enerjiden sorumlu en üst düzey yetkili olan Hüseyin el-Şehristani, Türkiye’nin Bağdat maslahatgüzarıyla yaptığı toplantının ardından yaptığı açıklamada Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin bağımsız olarak petrol satmasının “anayasa ihlali” olduğunu vurgulayarak, “Irak hükümeti, onayı olmadan uluslararası sınırlarından petrol ihracatı yapılmasını ihlal olarak görmektedir” açıklamasında bulundu. Bakan ayrıca Türk yetkililerin Irak Enerji Bakanlığından gelen görevlilere Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nden ne kadar petrol teslimatı yapıldığını göstermediğini iddia etti. Şehristani, “Irak hükümeti yasal olarak Türkiye’yi bu konuda sorumlu tutmaktadır; meydana gelen zararları talep etmeye hakkı vardır” dedi.

1600109_10203175358130812_75056733_n Devamını oku…

31

Sefa Yılmazel29 Eylül 2013Yorum Yaz

Bir CIA Klasiği: Ajax Operasyonu

ciaaas

Operation Ajax, yani Ajax Operasyonu bundan 60 yıl önce Birleşik Krallık ve Amerika tarafından planlanan, Cia tarafından yürütülen ve organize edilen operasyondur. İran’ın demokratik ve milliyetçi lideri Muhammed Musaddık’ı devirmek ve Şah Pehlevi’ye eski gücünü kazandırmak amacıyla düzenlenen darbeyi incelerken, ‘demokrat’ Batı’nın ikiyüzlülüğünü ve günümüzdeki politikalarının çok da yeni olmadığını hatırlamak niyetindeyim.

Öncelikle kısaca, Musaddık’tan bahsedecek olursak;
Musaddık, İran’ın karışık olduğu bir dönemde yaşadı. İran tarihinin önemli olaylarından biri olan Tütün İsyanı gerçekleştiğinde sekiz yaşındaydı. Babası devlet memuruydu, diğer aile üyeleri de İran’ın anayasal hareketlerinde yer almış, İran’da tanınan kişilerdi. İlk meclis için yapılan 1906 seçimlerinde İsfahan’dan adaylığını koydu, seçilmesine rağmen yaş sınırına takıldı ve meclise gidemedi. Meclise giremediği halde, bu hamle onun politikaya adımı oldu. Eğitim için o zamanlar İranlıların gözdesi olan Paris’i seçmişti. Burada Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne girdi. Fakat eğitimini, ömrünün sonuna kadar net olarak teşhis edilemeyen hastalıklar yüzünden tamamlayamadı ve İran’a geri döndü. Ülkesinde dinlenip, iyileştikten sonra karısı ve üç çocuğu ile birlikte İsviçre’nin Neuchatel kasabasına geldi. İsviçre’de hukuk doktorasını tamamlayıp, karmaşık bir halde olan ülkesine tekrardan geri döndü. 1914’te Fars’a vali olarak atandı. Rıza Han’ın 1921 yılında Kaçar Hanedanı’na yaptığı darbe sonucunda amcası Ferman Ferma’nın da desteği ile yönetimde söz sahibi oldu. İlk olarak maliye bakanlığı, daha sonra kısa bir süreliğine dışişleri bakanlığı görevlerini üstlendi. 1923 yılında Ulusal Meclis’e seçildi. Rıza Han’ın 1925′te kendisini şah ilan etmesine karşı çıkması ile bütün görevlerinden uzaklaştırıldı. Kendince şerefli bir amaç uğruna yenilmeyi kabul edip, Neuchatel’e geri döndü. Mussaddık’ın politikaya dönmesi için tarihin 1941’e kadar ilerlemesi gerekliydi. Rıza Han’ın oğlu lehine tahttan çekilmek zorunda kalışı, Mussadık’ın politikaya dönüş biletiydi. Devamını oku…

23

Tolga Bozkurt24 Nisan 2012Yorum Yaz

Neden Ortadoğu

Ortadoğu yıllardır özellikle 1. Dünya Savaşı’ndan sonra dünya siyasetinin ve medyasının ilgi odağı durumunda. Dolaysıyla bu coğrafyanın bir parçası olan Türkiye’de Ortadoğu coğrafyasını yakından takip etmektedir. Hatta buradaki olayların ve senaryoların bir parçası olduğu için herkesten daha dikkatli takip etmek zorunluluğu vardır.
 Ortadoğu neresidir? Ortadoğu neden önemlidir? Ortadoğu ne zamandan beri önemlidir? Amerika Birleşik Devletleri’nin bu bölge ile ilişkisi nedir? Ortadoğu‘nun komşuları üzerinde etkisi nedir? Bu yazı işte bu tarz sorular etrafında yoğunlaşmıştır ve birçok zenginliğe sahip olan bu bölgenin özelliklerinden kaynaklanan sorunları ele almaktadır. M.Ö. dahi bu bölgede mevcut özelliklerinden dolayı savaşlar eksik olmamıştır. Hatta bir savaş sonunda yapılan ilk yazılı antlaşma olan Kadeş Antlaşması da bu bölgede yapılmıştır. İslamiyet’in gelişi ve bölge halkının Müslüman oluşu ile bir süre için de olsa halk rahat bir hayat sürmüştür. Osmanlı’nın, Yavuz Sultan Selim ile bölgeye girmesi neticesinde bu karışık bölgeye hak ve adalet götürülerek, bölge insanının 17. yy. a kadar rahat ve zengin hayat sürmesine vesile olunmuştur.  Muhyiddin Arabî hazretlerinin meşhur “ sin şın a girince mim in hakkı ortaya çıkacak” sözü bu süreç içerisinde vücut bulmuştur.
    Şimdi bu bölgenin tanımını yapalım: Kapitalist sömürgeci Avrupa’da ilk defa “Ortadoğu” terimini İngiltere kullanmış ve bu terimin içine Arap devletleri ile birlikte İsrail, Kıbrıs, İran ve Türkiye’yi de eklemiştir. Fakat Amerikalılar tarafından “yakın doğu” terimi İsrail ve İsrail devletine komşu olan Arap devletlerini temsil eder. Terminolojinin haricinde bu bölgenin sınırlandırılması imkânsızdır. Zaten birinci dünya savaşından sonra cetvelle çizilen sınırlar akıl almaz şekilde buralarda sürekli karışıklıklara sebep olmuştur. Bu coğrafi tespitin gerçekleşememesinin nedeni ise asırlar boyunca bölgede söz sahibi olma isteği ile mücadele eden dış güçlerin varlığıdır.
 Aslında bu coğrafi tespitin yapılamamasında bölgenin ekonomik durumunun, coğrafi konumunun, tarihi ve dini öneminin özellikleri ağır basar. Bunların yanında tarihi olaylar (Haçlı Seferleri, 1. Dünya Savaşı, 2. Dünya Savaşı ve daha sonra 20 yy ın ikinci yarısında Ortadoğu bölgesinde yaşanan savaşlar dizisi v.b.)sayılabilir.
Mesela haçlı seferleri için belli başlı ve bölgenin önemini belirten 4 ana madde sunabiliriz.
   1 dini inanç: batı Avrupalı hristiyanların dinlerince kutsal sayılan Kudüs’ü ve Filistin’i Müslümanlardan geri almak istemeleri.
   2 Avrupalının içinde bulunduğu yoksulluk.(Bu durum Avrupalı insanları doğunun refah ve zenginliğe sevk etmiştir.)
   3 ticaret: Uzak Doğu ile Avrupa arasındaki ticaretin ana hattı olan Müslümanların kontrolünü yok edip ticaret yollarını ele geçirmek istemeleri.
   4 Katoliklerin Filistin’i alması durumunda cennetle müjdelenmesi.
   Bu maddeler genel itibari ile günümüzde de özelliklerini korumaktadırlar.
  18. yy ve 19. yy da dünya üzerinde güçlü devletler kendi aralarında şarkı paylaşıp buralar hakkında çok önemli tetkikler yapmıştır. İngiltere hükümeti Hindistan Tibet ve Ortadoğu hakkında, Fransa hükümeti Çin Hindistan ve şimali Afrika hakkında, Alman âlimleri de Arabistan ve İslam âlemi hakkında birçok tetkikler yaptırdılar.
 Haçlı seferleri esnasındaki aynı tarihi ve sosyal nedenler yakın tarihi de şekillendirmiştir. Haçlı Seferleri esnasındaki tarihi sebeplere orta doğunun petrol zenginliği eklenmiştir. Bu da kapitalist Avrupa’nın bu coğrafyaya ilgisini ve şekillendirme isteğini daha da arttırmıştır. Zira 1. Dünya Harbi’nde Lawrence strateji bakımından İngilizlerin işlerine yarayacaktı.
   Peki, Lawrence kimdir?Lawrence bir İngiliz ajanıdır. Hrıstıyanlığın koyu bir tarikatını temsil eden Cizvitlerin kolejinde okumuştur. Bu kolejde hem Hıristiyanlık hem de İngiliz siyaseti gereği yayılma ve propaganda dersleri almıştır. Daha sonra Oxford Üniversitesi’ni bitirerek İngilizlerin orta doğuda yayılma siyaseti çalışma istikametinde faaliyetlere katılıp 1910 yılında arkeolog Prof. Hagarth ile birlikte Türkiye ye gelmiştir. Fırat nehri kıyısında arkeolojik kazı adı altında petrol etüdü yaptı. Buralar hakkında siyasi ve etnolojik bilgiler topladı. Bu çalışmalarını 1914 yılına kadar Sina’da, Gazze’de ve Akabe’de sürdürdü. Böylece Osmanlı’nın sınırı içerisinde kalan Ortadoğunun haritası çıkmış ve etnik yapı tespit edilmiş oldu. Böylece dış güçlerin burada nasıl hareket edeceği konusunda çok büyük ve çok önemli bir iş yaptı. Öte yandan önemli bir bölge olan Orta doğuda sınırların belirlenememesinde 2. dünya savaşından sonra bölgede yapılan savaşlar etkili olmuştur. 20. Yy. ın ikinci yarısında genel olarak tüm dünya devletleri teknolojileşme adına atağa kalkmıştır. Hızlı trenlerin bilgisayarların yaygınlaşması, nükleer planların, uzaya uydu göndermeler v.s. bu nedenlerle enerji merkezi olan Ortadoğu’ya yeniden bir atak yapıldı. Avrupalı devletler, Amerika Birleşik Devletleri’nin de desteğini alarak resmi olarak burada bir şube açmaya karar verdiler. Bu şubenin adı İSRAİL…
 Peki, neden dünya devletleri buralarla ilgileniyorlar? Neden İngiliz hükümeti Lawrence gibi çok önemli birini buraya göndermiş; görevler vermişti? Neden buralar da hep kargaşa çıkarmaya çalışmışlardı? 20. yy.ın bu kadar kanlı geçmesinin sebebi ne idi? Bugünkü sebeplere bakıldığında orta doğunun genel olarak stratejik önemi batının çıkarlarına bağlı olarak belirlenmektedir. Ortadoğu bölgesi Süveyş kanalının 1876 da açılması ve 20 yy başlarında petrol çıkarma ve yönetim imtiyazlarının dağıtılması ile birlikte olağan üstü önem kazanmıştır. Ortadoğu bölgesinde petrol rezervlerinin olması batının dikkatini bölgeye çevirmesine neden olan en önemli olan faktördür. Ortadoğu dünya petrol rezervlerinin %65’ni dünya petrol üretiminin ise %25 ni elinde tutmaktadır. Ayrıca burada dünya doğalgaz rezervlerinin %80 i bulunmaktadır. Yaklaşık 1,1 trilyon varil dolayında olduğu bilinen kanıtlanmış dünya petrol rezervlerinin 800–850 milyar varili bu bölgede bulunmaktadır. Bu bölge ciddi anlamda dünya enerjisini karşılamaktadır.
 Bu enerji kaynaklarını Osmanlı sultanlarından sultan ikinci Abdülhamit han kendi saltanatında fark etmiş ve buraları kaybetmemek için siyasi çaba harcamıştır. Önce İngilizlerin daha sonra Almanların bölgede arkeolojik kazı adı altında petrol aradıklarını tespit ettirmiştir. Daha sonra sultan bu olaylar üzerine buraları korumak amacı ile petrol bulunan arazileri kendi has kasasından para ödeyerek kendi kişisel mülkü olarak kaydettirir. Bunun üzerine sultan ikinci Abdülhamit Han petrol aramalarını kendi iradesi ile sürdürür  
Önce bölgedeki petrol olan yerlerin haritasını çıkarttırır. Daha sonra bölgede çalışmalara başlar. Öncelikle bölgede 14 tane petrol kuyusu açtırır. Üretim ve arıtma tesisleri kurdurur. Hatta ilk defa “güzel kazanıyorum yılda 500 bin altın gelirim var der”
 Diğer bir boyuttan baktığımız zaman tarih boyunca yer yer dini sebeplerden dolayı da bu bölgede savaşlar çıkmıştır. 17. yy.dan sonra dini istekleri doğrultusunda ön plana çıkan Yahudilerin İsrail devletini kurması ve burada önder olma arzusu dengeleri yeniden bozmuştur.
Filistin de İngiliz manda rejiminin sona ermesinin hemen ardından 14 Mayıs 1948’de tel-Aviv de toplanan Yahudi milli konseyi, yayınladığı bir bildiri ile İsrail devletinin kurulduğunu ilan etti. Bunun hemen ardından Amerika birleşik devletleri ve ertesi gün de Sovyetler birliği hemen İsrail’ tanıdığını açıkladı. Bu gelişmeler öncesinde ise İngiliz birlikleri bölgeyi terk etmeye başlamışlardı bile.
İsrail devletinin kuruluşunun ilan edilmesinden birkaç saat sonra Arap birliği İsrail’e savaş açtı. Mısır, Ürdün, Suriye ve ırak kuvvetleri üç yönden saldırıya geçerek önemli ilerlemeler kaydettiler. Ancak İsrail’in planlı savunması üzerine savaş Araplar aleyhine dönüştü.
 İsrail savaş sonun da 1947’de taksim planı ile elde ettiği %56’lık Filistin toprağını %78’çıkardı. 700.000 Filistinli evlerini terk etmek zorunda kaldı. Yurtlarını terk eden Filistinlilerden 250,000 i Gazze’ye yerleştirildi. Filistinlilerin başka ülkelere göçü ve Yahudilerin Filistin’de artan nüfusu, demografik yapının bölgenin asıl yerleşik halkı olan Araplar aleyhine dönüşmesine neden oldu. Ve bugüne kadar süregelen Filistinli mülteciler sorunu başladı. Benzer şekilde 1948–1952 arasında Arap ülkelerinde yaşayan 1 milyon kadar Yahudiler kovuldu. Bunların büyük bir kısmı İsrail’e yerleşti. İsrail savaş sonunda savaştığı her Arap ülkesi ile ayrı ayrı ateşkes antlaşmaları imzaladı. Savaşa girmiş olan Ürdün Batı Şeria’ya; mısır’da Gazze şeridine asker yığdı. Kudüs’ün kontrolü ise batıda İsrail, doğuda Ürdün arasında bölündü.1948 savaşı sonrasında savaşa katılan Arap ülkelerinde siyasi rejim değişikliğine varan karışıklıklar yaşandı. En önemli değişiklik Mısır’da gerçekleşti. Mısır da Kral Faruk bir darbe ile tahttan indirilerek yerine General Necip getirildi. Savaştan en karlı çıkan İsrail oldu. 1941’te 85,000, 1943’te 539,000, 1946’da 608,000, 1947’de 650,000 olan Yahudi nüfusu 1949 yılında 758,000 ulaştı. Ve bu rakam giderek artmaya devam etmiştir.
Bölgenin özelliklerinin çok olması nedeni ile sıkıntılar yine devam ediyordu.
1956’da Süveyş kanal krizi patlak verdi. Ve 1967’de 6 gün süren 6 gün savaşları meydana geldi. İsrail’in savaşı kesin üstünlük kazanması sonucu İsrail topraklarını 4 katına çıkarmıştır.
1973’te Yom Kippur savaşları baş gösterdi. Bu savaş neticesinde dünyada petrol sıkıntısı baş gösterdi. 1975’te Lübnan’da Filistinli mültecilerin Lübnan’a yerleşmiş olması sebebi ile ülkenin demografisinde bozulmalar başlamıştır. Bu nedenle Müslüman Hıristiyan çatışması çıkmıştır. Bunu fırsat bilen İsrail Lübnan’a girmiştir.
1978’te petrol krizi yeniden baş gösterdi.
 Tarih boyunca mutlaka bir taraf ya ezilmiştir ya da kendilerini ezik hissetmişlerdir. Bölgedeki sıkıntılı yaşam özellikle 1. dünya savaşından çıkan bölge halkı epey cahil kalmıştır. İkinci Dünya Savaşından sonra bu sıkıntıları ve geleceği pekiyi görmeyen bölge halkı gençlerini okumaya sevk etmişlerdir. Özellikle Filistin üzerine yapılan baskı ve saldırılar sonucu üniversite okuyan kişi sayısı gün geçtikçe artmaktadır. Nitekim bölgedeki Türk okullarının faaliyetleri hem ülkemizin değerini bir kat daha artırırken yeni orta doğunun inşasında çok büyük rol oynamaktadır. Hülasa ben yakın bir zamana kadar dünyanın yeni bir orta doğu göreceğine inanıyorum. Hele de dünya liderlerinin bölge ile alakalı müspet görüşleri beni daha da mutlu ediyor. Aslında beni esas mutlu eden nokta yeni orta doğunun bizim önderliğimizde kurulacak olması. Oradaki okullarımız, inşaat şirketlerimiz v.s. Osmanlı devletinin eserinin yanında Türkiye Cumhuriyetinin koyacağı eserler gerçekten milli duygularımı okşamaktadır. Keza benim fikirlerimin güçlenmesinde yeni Amerika birleşik devletleri başkanı Sayın Barack Hüseyin OBAMA’nın ülkemizi ziyareti sırasında Tophane-İ Amire binasında üniversiteli gençlerimizle konuşması sırasında öğrencilerimizden birinin “başbakanımızın Davos da ki çıkışını nasıl değerlendiriyorsunuz? ” sorusuna verdiği “Filistinli ve İsrailli anneler çocukları için aynı şeyi hissediyor ve istiyorlar. Biz sadece anneleri görev başına getirsek bazı şeyleri çözülebileceğine ben inanıyorum” cevabı da benim hislerimde yanılmadığımın bir kanıtı olsa gerek diye düşünüyorum. Ve ben artık bölgenin makûs talihinin değişeceğine inanıyorum. Dilerim ki o bölgede de artık kesin huzur sağlanır. Ve Kudüs herkese kapılarını açar…
 Neden dünyanın başka bir yeri değil de Ortadoğu? Görüldüğü üzere başından beri anlattığımız sıkıntılara, savaşlara, kargaşalara bölgenin özellikleri sebep olmaktadır. Yani tarih ve coğrafya toplumlar üzerinde mutlak surette etkilidir. Gerek tarihi özellikleri sebebi ile, gerek coğrafi özellikleri ve yer altı zenginlikleri sebebi ile Ortadoğu sürekli sıkıntılar ve savaşlar yaşamıştır. Bölge bu özelliklere sahip olmasa idi kesinlikle ne savaşlar yapılırdı, ne de senaryolar hazırlanırdı. Nitekim meyvesi olan ağaç taşlanıyor.

Kaynakça

*Martin 1998 s 47
*Mcghee1992 s 24
*Bulut 1997 s36–37
*Bill and lieden 1974 134
*Yıldız 1993 s 146
*Gürel ve Ergün 1993 s 123
* Gresh ve Vidal 1991
*Chistyakov 1995 s 48
*M.e. b.  11, sınıf edebiyat kitabı
*B.O.P. Prof. Dr. Mahir KAYNAK 2006 s 3
*Hürriyet Cüneyt ÜLSEVER 13.07.06
*Oral SANDER siyasi tarih 1918–1994 imge kitapevi 13. baskı s 559–563
*Wikipedia Irak- İran savaşları
*Congressional Record september 20/2002 us senato
*Kadir MISIROĞLU Filistin dramını düşündürdükleri
*Nihat ERİM devletlerarası hukuku ve siyasi tarih metinleri 1 Ankara 1953
*Doç. Dr. Arzu TERZİ Bağdat-Musul’da Abdülhamit’in mirası ve petrol arazi   
*Fahir ARMAOĞLU siyasi tarih alkım yayınevi

           Bu yazı Sevgili Kardeşim AHMET FARUK BAKACAK’a aittir.

research paper editing custom research paper writing service cheap assignment writing service write a research paper good college essays case study website custom writing paper custom essay order research essay writing essays custom essay order cheap custom writing service buy an essay cheap custom writing service research essay essay writer cheap do my assignment best online essay writing services writing essays for dummies cheap research papers
1
write essay for me essay editing service help with assignment writing writing an analytical essay professional essay writing services essay writing website pay someone to write my paper essay writing service reviews scholarship essay help essay in english essays for sale do my essay cheap essay writing service the great depression essay paper writers national junior honor society essay best writing services